FRAMSIDA: Bjarne Stubseid som treåring pryder både framsida og baksida av årsskriftet! Han døydde berre 30 år gamal. Foto: Privat bilde

Han ville være med til månen

Bjarne Stubseid var ein lovande vitskapsmann og søkte NASA om å bli med på måneferd, men han døydde ung.

Han kan ein lese meir om i den nye utgåva av Setesdal og setesdølar - årsskriftet til Setesdal sogelag.

Geologi

Bjarne Stubseid var alt ein lovande vitskapsmann då han berre 30 år gammal døydde av kreft i 1966.

Han skjønte at måneferder ville bli mogleg og søkte NASA om å bli med!

Ein nyleg funnen artikkel av han om gamle gruver, steinsortar og landskapsutforming i Setesdal vil vere interessant for alle som bur i eller reiser gjennom dalen.

Bilete av Bjarne som treåring pryder både framsida og baksida av årsskriftet.

Husgud

Kristian F. Olsen frå Grimstad studerer historie ved UiA og har i heftet skrive ei oppsiktsvekkande avhandling om einslags husgudar som det vart ofra til ut på 1700-talet i Setesdal.

Var det restar av heidendom, heilage figurar frå katolsk tid, eller var det dyrking av forfedre, gode vette eller tussar?

Fakse odde: Ein liten steingud som tilhøyrer Setesdalsmuseet. Foto: Alfred Ryningen

Krigen og oldefar

Ein annan ung sørlending, Noah Falkum (17) frå Kristiansand, har intervjua farfaren Andres Helle, som fortel ei spennande historie om far sin som frå 15-årsalderen arbeidde for heimefronten i Setesdal.

Han måtte rømme til Sverige, men 8. mai 1945 kom han over til Trondheim og var med på å arrestere nazistar slik som Henry Rinnan.

Kven var skjoldmøyane?

Meisterspelemannen Hallvard T. Bjørgum kjem og inn på folketru når han fortel om dei våpenføre kvinnene som mellom anna stansa Olav den heilage i Setesdal og gav opphav til ein eineståande feleslått.

Dei er omtala i sagaskrifter, men i munnleg tradisjon fanst dei på 1800-talet berre i Setesdal.

Kristenliv

Olav M. Holen frå Bykle skildrar to særmerkte emissærar frå mellomkrigstida: Johans Bakken (skreiv den kjende songen Langt inn på ville heii) og Gunnar Lofthus.

Artikkelen fortsetter under annonsen.

Dei førte med seg mykje positivt, men ikkje berre godt. Erik Kjebekk skriv og om ein bauta i kristenlivet for 100 år sidan, Tor Lande.

Elles kan ein i skriftet lese om dei driftige bøndene i Åraksbø som i 1896 starta Setesdals fyrste meieri, Jon Løyland si dagbok om kongekroninga i 1906, litt om tidlegare pandemiar i Setesdal og fjorårets sogevandringar i Åraksbø, Oveinang og Bykle.

Artikkelen er innsendt av Vidar Toreid, Setesdal sogelag