Legg fylkesadministrasjonen til Evje!

Debatten om fylkessamanslåing på Agder er eldre enn dei eldste av oss greier å minnast tilbake i tid. Tidleg på 70-talet skreiv den lokale synsaren Ole Severin Moi frå Evje og Hornnes at fylkesgrensa mellom Aust- og Vest-Agder mest liknar ein orm i dødskrampe.

Sidan har det runne mykje vatn frå øvst i Setesdal til møtet med sjøen i Kristiansand utan at saka om fylkessamanslåing har endra seg så mykje. I mellomtida har også den eine store institusjonen etter den andre vist veg ved å inngå i fusjonar som omfattar begge Agderfylka. Det gjeld både kraftselskap og bankvesen om sistnemnde sektor ikkje har gått så langt som mange hadde venta for nokre år sidan. I tillegg har politiske parti, kanskje fordi dei beint fram har følt handlingslammelsen som altfor pinleg, greidd å etablere felles partisekretariat. Der er utviklinga no på nippet til at fylkeslag slår seg saman, slik ein del interesseorganisasjonar alt har gjort fordi dei alle har innsett fordelen av eit samla Agder.
Sjølv om landsdelen framstår som relativt robust innanfor oljeteknologi og ein del anna næringsliv, blir Agder-fylka altfor ofte oppfatta som veike og kraftlause. Det har ein altfor ofte sett i nasjonale lokaliseringsdebattar. Då er det dessverre ikkje nok med myten om sol og sommar.
På Stortinget lever Agder-fylka stadig i ein slags skuggenes dal, og på regjeringsnivå meiner i alle fall landsdelen sjølv at det er i stor grad berre smular frå dei rikes bord ein må ta til takke med her sør.

Alt dette skulle tilseie at ei samanslåing av to av dei minste fylka i landet, burde ha vore gjennomført for lenge sidan. I staden går debatten sin gang, utval blir oppnemnde, men lite og ingenting skjer. Problematikken synest til forveksling å likne på veret. Det er noko dei fleste snakkar om, men det er lite og ingenting ein kan gjere med det.
Forklaringa på den apatien som så altfor lenge synest å ha prega debatten om fylkessamanslåing på Agder, er nok historien, stoltheten og staheten, prestisjen og redsla for å bli knebla eller overkøyrd av sterke krefter. Arendal som gammal seglskuteby har mykje heider og ære å ta vare på i tradisjonsrikt og ein gong så verdiskapande næringsliv. Kristiansand har på den andre sida av fylkesgrensa framstått som landsdelshovudstad med ei nesten magnetisk tiltrekningskraft på det meste av både tungt næringsliv og felles offentlege institusjonar. Det går igjen anten ein diskuterer sjukehus eller næringsetableringar.

Kristiansand har dessverre aldri vore den rause storebroren som kunne sjå gjennom fingrane med at også andre regionar fekk vekse. Post- og Teletilsynet si utflagging frå Oslo til Lillesand er eit av dei siste døma på at Kristiansand kasta seg inn i konkurransen også då ein kanskje minst hadde venta det. Slik har det vore i alt frå slakteri- til sjukehus- og flyplassdebatt. Sørlandets hovudstad har mista tiltru i resten av landsdelen på denne måten. Det har nok gjort sitt til at prosessen i retning av eit felles Agder-fylke har gått tregare enn nødvendig.

Dette er synd for alle partar, også for Kristiansand, for Sørlandets hovudstad og Vest-Agder vil gjerne bli større. På den andre sida står Aust-Agder som den lett avvisande brura som nøler når det kjem til prat om giftarmål.
Den aktuelle prosessen som no er i gang, gir inntrykk av at samanslåingssaka er på sporet igjen, om det då ikkje var for denne stadig tilbakevendande sjukehusproblematikken. Burde ikkje snart alle innsjå at det viktigaste for pasienten er å bli behandla av dei beste fagfolka og med det beste utstyret som i landsdelen finst. Då er ikkje ein tur over fylkesgrensa ein skjebne verre enn døden, slik ein av og til kan få inntrykk av.

Folk i Setesdal følgjer vasstrengen og kjenner seg mest knytta til Kristiansand. Biltrafikken oppover dalen fredagskveldane tyder også på at kristiansandarane har noko felles med oss her oppe i fjellbygdene. Til Setesdal er likevel både arendalittar og folk frå Kristiansand velkomne, og høgt til fjells verkar dei heller ikkje å vere så usamde. Viss prosessen også denne gongen skulle strande, meiner me dei bør samlast på nøytral bane på Hovden og meisle ut dokumentet om fordeling av offentlege institusjonar.
Då kan det hende at dei også vil oppdage at Evje er det geografiske midtpunktet på Agder som meir enn gjerne tar imot fylkesinstitusjonar, for den saks skuld heile fylkesadministrasjonen. Viss nokon skulle oppleve dette som heilsprøtt, er det lov å reise til Sogn og Fjordane på synfaring og treffe Fylkesmannen der på sitt sete i fruktbygda Leikanger.
Tenk det, og «forlig Jer, I Skabhalse!».